همه چیز درباره فناوری بلاکچین

نحوه‌ی عملکرد فناوری بلاکچین به چه صورت است؟ ویژگی‌های فناوری بلاکچین نحوه‌ی عملکرد فناوری بلاکچین به چه صورت است؟ ویژگی‌های فناوری بلاکچین بلاکچین از دو کلمه Block به معنای بلوک و Chain به معنای زنجیره تشکیل شده است که می‌توان آن را زنجیره بلوکی معنا کرد

همه چیز راجع به فناوری بلاکچین (قسمت اول)


احتمالا تاکنون اسم بلاکچین، یکی از موضوعات داغ این روزهای دنیای فناوری، به گوش‌تان خورده است. با ماخ‌هش همراه باشید تا به زبانی ساده به توضیح این فناوری نسبتا جدید و البته جذاب بپردازیم.


بلاکچین چیست؟


بلاکچین از دو کلمه Block به معنای بلوک و Chain به معنای زنجیره تشکیل شده است که می‌توان آن را زنجیره بلوکی معنا کرد. در این زنجیره، بلوک‌ها مانند واگن‌های یک قطار به یکدیگر متصل شده‌اند. برای درک روشنی از مفهوم بلاکچین بهتر است این مثال را در نظر بگیرید:
هنگامی که شما پولی را در بانک سپرده‌گذاری می‌کنید، آنها اطلاعاتی را در مورد مبلغ سپرده و حساب شما در یک پایگاه داده بزرگ ذخیره می‌کنند و بدین ترتیب کارکنان و روسای بانک اطلاعات شما دسترسی دارند؛ در خصوص بلاکچین، بر خلاف بانک، هیچ «قدرت  و نهاد مرکزی» نمی‌تواند به اطلاعات ثبت شده در بلاکچین دسترسی داشته باشد بلکه همه چیز برای همه شفاف است و همین موضوع از بلاکچین یک فناوری قابل اعتماد می‌سازد؛ چرا که امکان تقلب و دستکاری‌ وجود نخواهد داشت. 


ویژگی‌های فناوری بلاکچین

بلاک چین یک فناوری متن‌باز (Open Source) است که کسی صاحب آن نیست. در واقع هیچ نهاد مرکزی بر تأیید تراکنش‌های انجام شده  بلاکچین نظارت ندارد و این فناوری به ‌صورت خودکار شبکه را تنظیم می‌کند.
به لطف فناوری بلاکچین، افراد زیادی می‌توانند گزارش‌های مختلفی را به یک نوع بایگانی اطلاعات وارد کنند و کاربران نیز قادرند چگونگی ثبت و به روزرسانی اطلاعات را در کنترل خود داشته باشند؛ یعنی همه چیز به صورت شفاف و روشن در اختیار همه است. 
دقت کنید هنگامی که اطلاعات ذخیره شود، دیگر امکان بازنویسی و تغییر آن وجود ندارد و برای همیشه در بلاکچین ذخیره می‌شوند. این ویژگی بلاکچین را تبدیل به فناوری محبوبی در حوزه‌های مختلفی مانند پزشکی، صنعت، انتخابات الکترونیک و بسیاری موارد دیگر استفاده کرده تا امکان دستکاری در اسناد و سوابق وجود نداشته باشد و نیز همه چیز به صورت شفاف برای همگان وجود داشته باشد. شما چه کاربرد دیگری برای این فناوری جذاب به ذهن‌تان می‌رسد؟

نحوه‌ی عملکرد فناوری بلاکچین به چه صورت است؟


همانطور که گفتیم بلاکچین شامل بلاک‌هایی است که هر بلاک شامل یک سری داده (Data) ، هش (Hash) و هش قبلی (Hash of previous block) است. هر تراکنش در بستر بلاکچین یک کد هش ۶۴ کاراکتری تولید می‌کند. این کد با کد هش قبلی ترکیب می‌شود تا یک بلاک جدید ایجاد کند. هش مانند اثر انگشت افراد منحصر به فرد بوده و هویت بلاک و کل محتویات آن را تایید می‌کند. 
هنگامی که یک بلاک ساخته می‌شود، هش آن محاسبه شده و هر گونه تغییری در بلاک، هش را تغییر می‌دهد. افزون بر آن، هش بلاک قبلی نیز داخل بلاک ذخیره می‌شود که در ایجاد زنجیره ای از بلاک ها موثر است. بدین ترتیب امنیت بسیار بالایی برای این فناوری ایجاد می‌شود. به عبارتی، هش بلاک قبلی، بلاک‌ها را به یکدیگر مرتبط ساخته و به این ترتیب «زنجیره» ساخته می‌شود.


داده‌های ذخیره شده در بلاک‌ها به نوع بلاکچین بستگی دارد؛ برای مثال، داده‌های بلاکچین بیتکوین شامل مواردی چون مشخصات فرستنده، گیرنده و میزان کوین‌های مبادله شده است. هر بلاک نیز با استفاده از بلاک‌های جدید، یک ترتیب خطی، زمانی و رشته کاراکترهای یک‌بار مصرف تولید می‌کند. به همین دلیل دست‌کاری و ایجاد اطلاعات نادرست و غیرقابل ردیابی، تقریباً غیرممکن خواهد بود.

تراکنش‌ها در بلاکچین چگونه انجام می‌شود؟
فرض کنید کاربر الف بخواهد مقداری بیت‌کوین برای کاربر ب بفرستد؛ درخواست این تراکنش به شبکه‌ی کاربران بیت‌کوین ارسال می‌شود و به همراه مجموعه‌ای از سایر تراکنش‌های در حال انجام، از طریق فرآیند استخراج (ماینینگ) که در مقاله‌ای جداگانه به آن پرداخته‌ایم، تایید می‌شود. بلوک ایجاد شده در فرآیند استخراج شامل اطلاعات این تراکنش بوده و به انتهای زنجیره‌ی بلوک فعلی اضافه می‌شود. دقت کنید که بلوک ساخته شده، غیرقابل تغییر بوده و دیگر نمی‌توان آن را ویرایش کرد و یا از بین برد.


مثال‌هایی از کاربرد فناوری بلاکچین در دنیای امروز


رمزارزها: 
یکی از مهم‌ترین و مشهورترین مثال‌ها از کاربردهای بلاکچین، ساخت رمزارزها با استفاده از این فناوری است. بیت‌کوین اولین و معروف‌ترین رمزارزی است که نخستین بار به لطف فناوری بلاکچین ساخته و به دنیا معرفی شد. انتقال سریع، امن و ارزان در سراسر جهان به همراه کارمزد پایین، بر جذابیت رمزارزها به نسبت سرویس‌های مالی مختلفی چون  PayPal، افزوده است. 

آموزش و پرورش: 
مدارس، دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی می‌توانند از بلاکچین برای ذخیره‌ی داده‌های مربوط به آزمون‌های ارزشیابی، ثبت و ارائه مدارک و گواهی تحصیلی، تأییدیه انتقال دانشجویان و از همه مهم‌تر، تبادل علم و تکنولوژی‌ استفاده کنند.

نظرسنجی و انتخابات:
همانطور که گفتیم، قابلیت تغییر و دستکاری داده‌ها در بلاکچین وجود ندارد؛ بنابراین با استفاده از این فناوری می‌توان یک سیستم نظرسنجی و انتخابات امن را پیاده‌سازی کرد که از صحت نتایج آن مطمئن بود؛ این در حالی است که در نظرسنجی و برگزاری انتخابات به شیوه‌های رایج و کنونی، امکان تقلب و دستکاری نتایج وجود دارد.

حسابداری:
تراکنش‌های ثبت‌شده بر روی بلاکچین عملا خطاهای انسانی را حذف کرده و از اطلاعات در برابر دستکاری احتمالی محافظت می کند. علاوه بر آن، سوابق شما، مانند یک پروسه دنباله‌دار حسابرسی بر روی بلاکچین قابل ردیابی خواهد بود.

پزشکی:
با استفاده از فناوری بلاکچین در حوزه پزشکی می‌توان از دستکاری سوابق بیماران جلوگیری کرد؛ پزشکان و مسئولان بیمارستان‌ها می‌توانند با استفاده از بلاکچین، سوابق بیماران را با امنیت بالا ذخیره کرده و در صورت لزوم آن را در اختیار دیگر بیمارستان‌ها و حتی مراجع قضایی قرار دهند. این کار علاوه بر افزایش امنیت ذخیره‌ و انتقال داده‌ها، باعث کاهش خطرات و هزینه‌های مدیریت داده‌ها نیز می‌شود.

حوزه بانکداری و پرداخت:
یکی از اساسی‌ترین و واضح‌ترین تاثیرات بلاکچین بر روی حوزه بانکداری و صنعت مالی است. بسیاری معتقدند کاری که اینترنت با رسانه‌ها کرد را بلاکچین با بانک‌ها و موسسات مالی انجام خواهد داد. به عبارتی، بلاکچین بانکداری سنتی را به سمت بانکداری کاملا مدرن سوق می‌دهد. افتتاح حساب بانکی در دور افتاده‌ترین مناطق جهان آن هم به راحتی و به دور از دردسرهای کنونی، توسط بلاکچین انجام خواهد شد. افزون بر آن، فناوری بلاکچین شفافیت های مالی را افزایش و هزینه‎ها را به شدت کاهش خواهد داد. اینکه در آینده شعب بانکی به صورتی که الان شاهد هستیم وجود خارجی نداشته باشند هم تصوری دور از ذهن نیست!
با قسمت دوم این مقاله در وب‌سایت ماخ هش همراه ما باشید.